Umiejętności interpersonalne (interpersonal skills), to umiejętności i zdolności społeczne, które umożliwiają budowanie relacji międzyludzkich; czasem określane są jako life skills: „umiejętności życiowe”, wpływające na to, jak radzimy sobie w życiu. Z szeregu takich kompetencji korzystamy codziennie w komunikacji i współdziałaniu z innymi. W znakomitej większości osoby o rozwiniętych umiejętnościach społecznych – wrodzonych lub wyuczonych – są skuteczniejsze i lepiej sobie radzą z zadaniami życiowymi. Pracodawcy kładą bardzo duży nacisk na te kompetencje i poszukują osób, które odnajdują się w pracy zespołowej, potrafią rozmawiać, słuchać, negocjować, dzielić się zadaniami, wspólnie szukać rozwiązań problemów i rzeczowo przedstawiać swoje zdanie. Nie jesteśmy przecież jak „samotna wyspa”, funkcjonujemy wśród ludzi i dlatego umiejętności interpersonalne są kluczowe dla osiągnięcia sukcesu.

Problem w tym, że w procesie edukacji nie kładzie się wystarczającego nacisku na rozwój takich kompetencji. Szkoła nie przygotowuje do pracy zespołowej. Docenia wysiłek indywidualny, a nie pracę w grupie, nagradza wyniki testów, a nie wspólne szukanie rozwiązań (competition vs. cooperation). Nie kształci umiejętności aktywnego słuchania i prowadzenia debaty z szacunkiem do innych. Wiele osób na początku kariery boleśnie przekonuje się na własnej skórze, że nieumiejętność współpracy i budowania relacji z innymi ludźmi skutkuje porażką. Szacuje się, że o przyjęciu kandydata do pracy w 70 procentach decydują jego umiejętności zawodowe, a w 30 – społeczne. Natomiast decyzja o zwolnieniu w 70 procentach podyktowana jest brakiem umiejętności współpracy pracownika z grupą.

Jeśli jesteś liderem zmiany czy liderem zespołu projektowego, pamiętaj, że o lepszej współpracy z grupą i osiąganiu wyznaczonych celów decyduje kilka kluczowych kompetencji społecznych. To wniosek z mojego doświadczenia biznesowego, kierowania projektami i zespołami. Wybrałam cztery kompetencje z obszaru dobrej, skutecznej komunikacji: te, które dla mnie okazały się najważniejsze, ale i najtrudniejsze do wdrożenia.

  1. Naucz się aktywnie i skutecznie słuchać. Staraj się zrozumieć rozmówcę, a nie tylko odbierać (słyszeć) słowa. Nie przerywaj i nie oceniaj drugiej osoby. Nawet jeśli nie zgadzasz się z tym, co mówi, staraj się zrozumieć jej punkt widzenia i okaż to. Rozmówca powie więcej, jeśli zadasz krótkie, otwarte pytania typu: „Powiedz mi coś więcej” albo „To naprawdę ciekawe”. Na końcu wypowiedzi warto podsumować zasadnicze tezy w punktach, aby upewnić się, że właściwie zrozumieliśmy mówcę.
  2. Staraj się akceptować opinie innych. To nie znaczy, że zgadzasz się z nimi; po prostu przyjmujesz je do wiadomości i okazujesz to. Natychmiastowa krytyka, przeinaczanie czy odrzucanie pomysłów innej osoby prowadzi do braku zaufania i zniechęca do współpracy. Pokaż, że cenisz pomysły i zaangażowanie rozmówcy.
  3. Naucz się konstruktywnie różnić. Jeśli masz inne zdanie, przedstaw je, ale odwołuj się do faktów lub zachowań. Nie kieruj krytyki na osobę. Jeśli nie zgadzasz się z tym, co dana osoba mówi lub myśli, staraj się koncentrować na rozwiązaniu problemu, a nie na samym problemie. Stwierdzenia typu: „To głupie” lub „To zły pomysł” nie pomagają w kontynuacji rozmowy, tylko zaogniają dyskusję. Zamiast tego zakwestionuj założenia, wskaż rozbieżności poglądów, ale też zastanów się co zrobić, aby znaleźć wspólne rozwiązanie.
  4. Pomagaj w pracy grupy. Zachęcaj do udziału w dyskusji, przekonuj do swojej oceny aktualnej sytuacji i najlepszego sposobu działania. Pamiętaj o mniej rozmownych członkach zespołu. Często mają świetne pomysły, ale potrzebują zachęty do wypowiedzi.

Mając doskonałe umiejętności interpersonalne, będziesz lepiej funkcjonować w środowisku biznesowym. Współpracownicy będą chętnie słuchać Twojego zdania i konsultować się z Tobą, gdyż będą postrzegać Cię jako dobrego lidera.

Zagadnienia te omawiam na szkoleniach: „Zarządzanie zespołem projektowym”, „Zarządzanie projektem” i „Zarządzanie zmianą”.

Ewa Gugała